Pomoc

Dekada rozpoczęła się pamiętnym wydarzeniem. 22 stycznia 1971 roku na Wydziale Rurowni Stoczni im. Adolfa Warskiego w Szczecinie wybuch! strajk. Był on odpowiedzią na próby skrócenia czasu wykonywania planu produkcyjnego. Robotnicy grozili, że jeśli władza użyje siły, wysadzą stocznię w powietrze. Do oblężonej przez milicję załogi przyjechał Edward Gierek z Piotrem Jaroszewiczem. Na zakończenie swego przemówienia I sekretarz zapytał: „No więc jak - pomożecie?". W odpowiedzi rozległy się oklaski i chóralne: „Pomożemy!". Dla uspokojenia nastrojów nowa ekipa rozpoczęła władzę od pojednawczych gestów, szeroko nagłaśnianych przez media: Biuro Polityczne KC podjęło decyzję o odbudowie Zamku Królewskiego, zapowiedziano budowę metra w stolicy, zaczęto zabiegać o sprowadzenie do Polski prochów generała Władysława Sikorskiego. Stabilizował się nowy układ polityczny. Rządy przejęła ekipa Gierka z Edwardem Babiuchem, Henrykiem Jabłońskim 1 następcą Gierka w Komitecie Wojewódzkim w Katowicach - Zdzisławem Grudniem. Jej znaczącym atutem stało się również uzyskanie wpływów w armii, dowodzonej przez generała Wojciecha Jaruzelskiego, uchodzącego za przychylnego Gierkowi człowieka Kremla, oraz w służbach milicyjnych, które w sumie liczyły aż 380 tysięcy funkcjonariuszy. Średni aparat partyjny widział w I sekretarzu otwartego na Europę pragmatyka, stwarzającego nowe możliwości kariery młodym kadrom. SB rozpuszczała plotkę, jakoby „patriota Gierek" uchronił kraj przed interwencją radziecką, przygotowywaną przez Gomułkę. Gierek, otoczony legendą „dobrego gospodarza Śląska", zamierzał dokonać powtórnej industrializacji kraju przy jednoczesnym podnoszeniu stopy życiowej obywateli, aby dla własnych celów wykorzystać rozbudzone apetyty konsumpcyjne społeczeństwa. W pierwszej pięciolatce (1971-1975) produkcja przemysłowa miała wzrosnąć o 50%, a płaca realna o 18%. Jednak władze, zachęcone pomyślną koniunkturą, w 1973 roku podniosły poprzeczkę: produkcja powinna wzrosnąć o 66%, a dochody o 38%. Takie szaleństwo inwestycyjne, opierające się na pożyczkach z zagranicy, musiało prowadzić do katastrofy. Już w lutym 1971 roku cofnięcie podwyżek cen pod naciskiem robotniczych żądań spowodowało konieczność zaciągnięcia nowych kredytów i pożyczki zbożowej w ZSRR na sumę 17 miliardów złotych. Spirala zadłużenia rozkręcała się.